Po ulewach z 30 i 31 października na wyspie Santa Cruz w archipelagu Galapagos władze ogłosiły sytuację kryzysową, a poszkodowanych zostało ponad 2 tys. osób. Turystyka działa jednak dalej: loty odbywają się zgodnie z rozkładem, a większość miejsc dla zwiedzających została ponownie otwarta.

Gdzie woda zrobiła szkody

Najbardziej ucierpiała Santa Cruz, czyli główna zamieszkana wyspa archipelagu i centrum turystyki. Wylały rzeki i cieki, zalane zostały osiedla, uszkodzone domy i drogi, a w części miejsc przerwano dostawy wody i prądu. Dotknięte zostały m.in. Puerto Ayora, główne miasto wyspy, oraz górska miejscowość Bellavista. Część rodzin musiała się ewakuować.

Uszkodzona została też droga łącząca Santa Cruz z lotniskiem na sąsiedniej wyspie Baltra, przez które przylatuje większość turystów. Otwarto ją ponownie 5 listopada, a prace naprawcze trwają równolegle. Według Rodriga Jácome, właściciela pensjonatu na Santa Cruz, zalane zostały dzielnice mieszkalne położone z dala od głównych hoteli, a ruch turystyczny wrócił do normy w ciągu kilku dni. Sam stracił większość zbiorów kawy ze swojej plantacji.

Co jest otwarte, a co zamknięte

Według lokalnych doniesień na 9 listopada loty na Baltrę i na wyspę San Cristóbal odbywały się normalnie. Park Narodowy Galapagos otwiera kolejne obszary po ocenie bezpieczeństwa, więc sytuacja może się zmieniać z dnia na dzień.

• Santa Cruz: Playa El Garrapatero jest znów dostępna, ale Las Grietas, El Chato i El Puntudo pozostają zamknięte. Plaża Tortuga Bay będzie zamknięta od 9 do 18 listopada ze względu na zmiany pływów.
• San Cristóbal: otwarte są La Lobería i Punta Carola, zamknięte Puerto Chino i Playa Baquerizo.
• Isabela: sektor Los Humedales nadal jest zamknięty.

Brytyjskie MSZ zaktualizowało 1 listopada ostrzeżenia dla podróżnych do Ekwadoru. Zaleca stosowanie się do poleceń władz, unikanie zalanych terenów i potwierdzanie rezerwacji u przewoźników oraz organizatorów wycieczek.

El Niño potrwa dłużej

Ulewy wiążą się z zjawiskiem El Niño, czyli nietypowo ciepłą wodą w równikowej części Pacyfiku, która zmienia układ opadów. Ekwadorski instytut meteorologiczny INAMHI informuje, że zjawisko nadal się nasila, a obfite deszcze mogą utrzymywać się do lutego 2027 roku. Podróżni powinni się więc liczyć z ulewami, czasowo zamykanymi drogami, zmianami w rejsach łodziami i ograniczonym dostępem do niektórych miejsc.

Miejscowi przewodnicy zachowują spokój. Whitman Cox, przewodnik parku narodowego z San Cristóbal, mówi: „Ludzie nadal mogą przyjeżdżać, nie powinniśmy ich straszyć”. Charles Wittmer ze stowarzyszenia armatorów ADATUR przypomina, że El Niño wraca mniej więcej co 10–15 lat. Jego zdaniem zwierzęta, np. pingwiny i kormorany galapagoskie, potrafią się do ciepłej wody dostosować, a zmiany w ekosystemie mogą nawet zwiększyć różnorodność gatunków widzianych podczas snorkelingu.

Jak się przygotować, także z Polski

Galapagos należą do Ekwadoru i nie leżą w strefie UE, więc polscy turyści nie mogą liczyć na unijne ułatwienia, a koszty zmian w podróży pokryje przede wszystkim ubezpieczenie. Warto sprawdzić, czy polisa obejmuje zakłócenia związane z pogodą, wydatki na nieplanowany nocleg lub transport oraz pomoc medyczną. Przed wyjazdem dobrze też zajrzeć do aktualnych zaleceń dla podróżnych na stronie polskiego MSZ. Dojazd z Polski zwykle wymaga przesiadek, więc przy napiętych połączeniach opłaca się zostawić zapas czasu.

Eksperci radzą:

• potwierdzić loty i noclegi bezpośrednio u przewoźnika i organizatora;
• przy rezerwacji wycieczki zapytać o plan awaryjny na wypadek zamknięcia miejsc;
• codziennie pytać przewodnika o aktualną sytuację;
• śledzić komunikaty INAMHI i Parku Narodowego Galapagos;
• zabrać lekką ochronę przeciwdeszczową i wodoszczelne pokrowce na elektronikę oraz dokumenty.

Jak turyści mogą pomóc

Lokalni przedsiębiorcy podkreślają, że przyjazdy turystów pomagają odbudować życie na wyspie. Warto wybierać noclegi prowadzone przez mieszkańców, licencjonowanych przewodników, niezależne restauracje i drobnych sprzedawców. Zniszczone dzielnice nie są atrakcją turystyczną, więc nie należy wchodzić do uszkodzonych domów ani fotografować ludzi bez ich zgody.

Pomoc można też przekazać z daleka. Zbiórkę na rzecz komitetu kryzysowego Santa Cruz wspiera Fundacja Karola Darwina, uniwersytet San Francisco de Quito uruchomił fundusz SOS Galapagos, a lokalna fundacja Torraja prowadzi kuchnię społeczną dla rodzin, które straciły dobytek.

Źródło: Condé Nast Traveler – „What Travelers Should Know About the Galápagos Floods—and the Ongoing Impact of El Ñino”