Wielka Brytania nie bierze udziału w wojnie USA z Iranem, ale jej gospodarka odczuwa skutki konfliktu. Z najnowszej prognozy brytyjskiego Urzędu ds. Odpowiedzialności Budżetowej (OBR) wynika, że drogie surowce energetyczne spowolnią wzrost, podbiją inflację i pogorszą sytuację domowych budżetów.

Wolniejszy wzrost i wyższa inflacja

To pierwsza ocena brytyjskiej gospodarki od wybuchu konfliktu na Bliskim Wschodzie. OBR uznał, że rosnące ceny energii to obecnie największe ryzyko w najbliższej perspektywie. Urząd podniósł wprawdzie prognozę wzrostu na bieżący rok, ale mocno obciął ją na rok przyszły: z 1,6% do 1%. W kolejnych latach ma nastąpić odbicie.

Inflacja ma utrzymywać się na podwyższonym poziomie dłużej, niż zakładano. Według OBR osiągnie szczyt na poziomie 3,8% w 2027 roku. W przyszłym roku średnio wyniesie 3,4%, a pod koniec dekady spadnie do celu Banku Anglii, czyli 2%. Kierowcy już teraz płacą więcej: benzyna kosztuje średnio blisko 1,73 funta za litr, a diesel prawie 1,99 funta. Droższe paliwo przekłada się na koszty transportu, więc z czasem rosną też ceny wielu towarów, na przykład żywności.

Stopy procentowe i dług

• Stopy wynoszą obecnie 3,75%. Powszechnie oczekuje się, że Bank Anglii podniesie je w przyszłym tygodniu.
• OBR uważa, że w nadchodzących latach mogą sięgnąć nawet 4,5%. Wcześniej prognozował w tym roku dwie obniżki.
• Wyższe stopy podrażają kredyty, ale mogą poprawić zyski z oszczędności.
• Rosną też koszty obsługi długu publicznego, przez co rząd będzie pożyczał co roku więcej, niż wcześniej przewidywał OBR.

Rząd obiecuje „oddech”, ekonomiści mają wątpliwości

Minister finansów John Healey ostrzegł, że przed krajem stoją „realne wyzwania”. Zapowiedział działania, które mają dać gospodarstwom domowym chwilę wytchnienia w najbliższych miesiącach. Ekonomiści z Pantheon Macroeconomics ocenili jednak, że to niewiele wobec skoku inflacji spodziewanego zimą.

Prognoza OBR zakłada, że wzrost poziomu życia w przyszłym roku wyraźnie wyhamuje, bo rachunki za energię osłabią siłę nabywczą. Realne dochody do dyspozycji mają rosnąć od 2027 roku, ale wolniej, niż przewidywano. Najmocniej odczują to osoby o niższych dochodach, bo energia pochłania większą część ich budżetu. David Miles z OBR podsumował sytuację słowami: „To dość ponury obraz”. Dodał, że od czasu pandemii jednostki doświadczyły w Wielkiej Brytanii praktycznie zerowego wzrostu.

Co to oznacza dla Polski

Brytyjski budżet nie wpływa bezpośrednio na polskie portfele, a Wielka Brytania nie należy już do UE. Mechanizm, który opisuje OBR, jest jednak znany także u nas: drogi surowiec winduje ceny paliw, transport drożeje, a z opóźnieniem rosną ceny w sklepach. Skala skutków zależy od lokalnych warunków, więc nie da się wprost przełożyć brytyjskich liczb na polskie.

Słabszy wzrost u jednego z ważnych partnerów handlowych może mieć znaczenie dla firm eksportujących na Wyspy oraz dla Polaków pracujących w Wielkiej Brytanii. Decyzje o stopach w Polsce zapadają niezależnie od Banku Anglii, więc brytyjskie podwyżki nie oznaczają automatycznie podwyżek u nas.

Same prognozy to tylko najlepsze możliwe oszacowanie. OBR przyznał, że przy zmiennej sytuacji na Bliskim Wschodzie niepewność pozostaje „znaczna”. Prezydent USA Donald Trump sugerował, że wojna może zakończyć się po wyborach śródokresowych w przyszłym miesiącu, co mogłoby zmienić oczekiwania co do inflacji.

Źródło: BBC News – „What we now know about the UK economy in four charts”